ประเทศไทยต้องทำอะไรบ้างไหมในสงคราม AI ตอนนี้ วิเคราะห์โดย อาจารย์แชมป์ ธิติพล เทียมจันทร์

โลกกำลังเข้าสู่ภาวะการแข่งขันเชิงยุทธศาสตร์ที่ไม่ใช่แค่เรื่องเทคโนโลยี แต่เป็นเรื่องอำนาจเศรษฐกิจ ความมั่นคง และความสามารถในการกำหนดกติกาใหม่ของโลก ประเทศไทยจึงไม่ควรถามเพียงว่า "ต้องใช้ AI ไหม" แต่ต้องถามว่า "จะวางตำแหน่งประเทศในสงคราม AI อย่างไร" หากปล่อยให้ AI เป็นเพียงเครื่องมือในระดับทดลอง ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นคือการพึ่งพาแพลตฟอร์มต่างชาติสูงขึ้น ต้นทุนข้อมูลสูงขึ้น และขีดความสามารถของธุรกิจไทยจะถูกบีบให้แข่งขันในเกมที่เราไม่ได้ออกแบบ

ภาพรวมสงคราม AI ที่ไทยต้องเข้าใจ

ปัจจุบันการแข่งขัน AI แบ่งเป็น 4 ชั้นหลัก ได้แก่ ชั้นโครงสร้างพื้นฐานคอมพิวต์ ชั้นโมเดลพื้นฐาน ชั้นแอปพลิเคชันภาคธุรกิจ และชั้นกำกับดูแลข้อมูล ประเทศที่ชนะไม่จำเป็นต้องเก่งที่สุดทุกชั้น แต่ต้องมีแผนเชื่อมทั้ง 4 ชั้นให้ทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ ไทยมีจุดแข็งด้านบริการ การท่องเที่ยว สุขภาพ และเกษตร ซึ่งเหมาะกับการพัฒนา AI แบบเฉพาะอุตสาหกรรม หากวางนโยบายถูกทาง ไทยสามารถขึ้นเป็นศูนย์กลาง AI เชิงประยุกต์ของภูมิภาคได้

สิ่งที่ประเทศไทยต้องทำทันที

ประเด็นสำคัญคือ ไทยไม่ควรวิ่งตามกระแส "โมเดลใหญ่" อย่างเดียว แต่ต้องเก่งเรื่อง "การใช้ AI ให้เกิดผลลัพธ์ทางธุรกิจ" การแข่งขันในทศวรรษนี้ไม่ใช่ใครมีโมเดลใหญ่ที่สุด แต่คือใครเปลี่ยน AI เป็นประสิทธิภาพองค์กรได้เร็วที่สุด หากหน่วยงานรัฐและเอกชนขยับพร้อมกัน ประเทศไทยจะไม่เป็นเพียงผู้บริโภค AI แต่จะเป็นผู้สร้างมูลค่าใหม่จาก AI ได้จริง

บทบาทภาคธุรกิจ: อย่ารอให้ทุกอย่างพร้อม

ธุรกิจไทยควรเริ่มจาก 3 แนวทางพร้อมกัน ได้แก่ 1) ใช้ AI ลดต้นทุนงานซ้ำ 2) ใช้ AI เพิ่มคุณภาพการตัดสินใจด้วยข้อมูล 3) ใช้ AI สร้างสินค้าและบริการใหม่ที่แตกต่าง หากรอให้เทคโนโลยีสมบูรณ์ก่อนค่อยเริ่ม จะเสียโอกาสในการเรียนรู้เชิงปฏิบัติการที่มีมูลค่าสูงที่สุด ซึ่งเป็นสิ่งที่คู่แข่งกำลังสะสมอยู่ทุกวัน